The Predictive Effects of Guilt Shame and Self-Esteem on Psychological Symptoms

Ahmet Özen; Secihan Metin; Fatma Gül Cirhinlioğlu

doi:10.35365/eass.26.1.11

Yazarlar

Ahmet Özen Mardin Artuklu Üniversitesi https://orcid.org/0009-0005-7780-3500
Secihan Metin Bayburt İl Sağlık Müdürlüğü https://orcid.org/0009-0000-6447-3390
Fatma Gül Cirhinlioğlu Kıbrıs Sağlık ve Toplum Bilimleri Üniversitesi https://orcid.org/0000-0002-1140-2043

DOI:

https://doi.org/10.35365/eass.26.1.11

Anahtar Kelimeler:

Utanç, Suçluluk, Benlik değeri, Psikolojik belirtiler

Özet

Suçluluk ve utanç gibi duygular, bireyleri belirli alanlarda çaba göstermeye, başarıya yönelik motivasyon geliştirmeye ve sosyal ilişkilerde toplumsal normlara uygun, ahlaki davranışlar sergilemeye yönlendiren özbilinçli duygulardır. Bununla birlikte, bu duyguların aşırı ve kronik düzeyde yaşanması, bireyde duygusal ve sosyal uyum sorunlarına yol açabilmekte ve çeşitli psikolojik belirtilerle ilişkili olabilmektedir. Benlik değeri ise bireyin kendi değerine ilişkin öznel değerlendirmesini ifade eder ve düşük benlik değeri psikolojik sağlık sorunlarıyla ilişkili bulunmuştur. Bu çalışmanın amacı, suçluluk, utanç ve benlik değerinin psikolojik belirtiler üzerindeki yordayıcı etkisini incelemektir. Araştırma, 18 yaş ve üzeri 215 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara Google Forms aracılığıyla çevrim içi olarak ulaşıldı. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Suçluluk ve Utanç Eğilimi Ölçeği, SCL-90 Belirti Tarama Ölçeği ve Rosenberg Benlik Değeri Ölçeği kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, Suçluluk ve Utanç Ölçeği’nin suçluluk alt boyutu puanları ile SCL-90 Belirti Tarama Ölçeği toplam puanı ve tüm alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü korelasyonlar saptanmıştır. Buna karşılık, utanç alt boyutu puanları ile yalnızca kişilerarası duyarlılık alt boyutu puanları arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Rosenberg Benlik Değeri Ölçeği puanları ile SCL-90 toplam ve alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü korelasyonlar elde edilmiştir; bu bulgu, benlik değeri azaldıkça psikolojik belirtilerin arttığını göstermektedir. Regresyon analizi sonuçları, SCL-90 puanlarının suçluluk alt boyutu tarafından negatif yönde, benlik değeri tarafından ise anlamlı düzeyde yordandığını göstermiştir. Buna karşın, utanç alt boyutunun psikolojik belirtiler üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkisi bulunmamıştır. Elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Referanslar

Ananova I.V. (2019). Quantitative characteristics of experiencing the feeling of guilt. Ukr Psychol J., 2(12):7–26. https://doi.org/10.17721/upj.2019.2(12).1

Andrews, B., Brewin, C.R., Rose, S., & Kirk, M. (2000). Predicting PTSD Symptoms in Victims of Violent Crime: The Role of Shame, Anger, and Childhood Abuse. Journal of Abnormal Psychology, 109, 69–73.

https://doi.org/10.1037//0021-843X.109.1.69.

Bassan-Nygate L, Heimann G. (2022). Dealing with guilt and shame in international politics. Int Relat, 38:256–78. https://doi.org/10.1177/004711782210861 47.

Berg K.C., Crosby R.D., Cao L, Crow S.J., Engel S.G., Wonderlich, & Peterson C.B. (2015). Negative affect prior to and following overeating-only, loss of control eating-only, and binge eating episodes in obese adults. International Journal of Eating Disorders, 48, 641–653. https://doi.org/10.1002/eat.22401

Carroll J. (2020). On guilt: the force shaping. Character, History, and Culture. London: Routledge;

https://doi.org/10.4324/9780429263422.

Carvalho, C.B., Sousa, M., da Motta, C., & Cabral, J.M. (2019). The role of shame, self-criticism, and early emotional memories in adolescents’ paranoid ideation. J Child Fam Stud, 28, 1337–1345. https://doi.org/10.1007/s10826-019-01363-2

Cirhinlioğlu, F.G. (2006). Üniversite öğrencilerinde utanç eğilimi, dini yönelimler, benlik kurguları ve psikolojik iyilik hali arasındaki ilişkiler (yayımlanmamış doktora tezi). The Relationships Among Shame Proneness, Religious Orientations, Self-Construals, Psychological Well-Being Within a University Student (Unpublished doctoral dissertation). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Cunningham, K.C. (2020). Shame and guilt in PTSD. In M. T. Tull & N. A. Kimbrel (Eds.), Emotion in posttraumatic stress disorder: Etiology, assessment, neurobiology, and treatment (pp. 145–171). Elsevier Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-816022-0.00006-5

Dağ, I. (1991). Belirti Tarama Listesi (Scl-90-R)'nin üniversite öğrencileri için güvenirliği ve geçerliği [Reliability and validity of the Symptom Check List (SCL-90-R) for university students]. Türk Psikiyatri Dergisi, 2(1), 5–12.

Davis H.A., Keel, PK, Tangney, J.P., Smith, G.T. (2022). Increases in shame following binge eating among women: Laboratory and longitudinal findings. Appetite, 1:178. https://doi.org/10.1016/j.appet.2022.106276

Dempsey H.L. (2017). A comparison of the Social-Adaptive perspective and functionalist perspective on guilt and shame. Behav Sci. 7:83. https://doi.org/10.3390/bs7040083

Derogatis, L., Lipman, R., & Covi, L. (1973). SCL-90: An Outpatient Psychiatric Rating Scale—Preliminary Report. Psychopharmacology Bulletin, 9, 13.

Donnellan, M.B., Trzesniewski, K.H., Robins, R.W., Moffitt, T.E., & Caspi, A. (2005). Low Self-Esteem Is Related to Aggression, Antisocial Behavior, and Delinquency. Psychological Science, 16(4), 328–335.

https://doi.org/10.1111/j.0956-7976.2005.01535.x.

Duarte, C., Ferreira, C., & Pinto-Gouveia, J. (2016). At the core of eating disorders: Overvaluation, social rank, self-criticism, and shame in anorexia, bulimia, and binge eating disorder. Comprehensive Psychiatry, 66, 123–131. https://doi.org/10.1016/.

Fontanesi L., Marchetti D., Limoncin E., Rossi R., Nimbi F. M.M., Mollaioli D., Sansone A., Colonnello E., Simonelli C., Di Lorenzo G., Jannini E. A., Ciocca G. (2021). Hypersexuality and trauma: A mediation and moderation model from psychopathology to problematic sexual behavior. Journal of Affective Disorders, 281(August 2020), 631–637. https://doi.org/10.1016/j.jad.2020.11.100

Frederickson J. (2020). Shame. The disavowal of our shared humanity. Psychiatry. 83:33–5.

https://doi.org/10.1080/00332747.2020.1717312.

Gangemi, A., Mancini, F., & van den Hout, M. (2007). Feeling guilty as a source of information about threat and performance. Behaviour Research and Therapy, 45, 2387–2396.

https://doi.org/10.1016/j.brat.2007.03.011

Grabe, S., Hyde, J.S., & Lindberg, S.M. (2007). Body objectification and depression in adolescents: The role of gender, shame, and rumination. Psychology of Women Quarterly, 31(2), 164–175. https://doi.org/10.1111/j.1471-6402.2007.00350.x.

Heaven, P.C.L., Ciarrochi, J., & Leeson, P. (2009). The longitudinal links between shame and increasing hostility during adolescence. Personality and Individual Differences, 47(8), 841–844. https://doi.org/10.1016/j.paid.2009.07.002.

Khosravi̇ Z. (2018). Guilt and shame in religious education. Talim. 2:5–22. https://doi.org/10.12738/talim.2018.1.0100

Kim, S., Thibodeau, R., & Jorgensen, R.S. (2011). Shame, guilt, and depressive symptoms: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 137(1), 68–96. https://doi.org/10.1037/a0021466.

Laving, M., Foroni, F., Ferrari, M., Turner, C., & Yap, K. (2023). The association between OCD and Shame: A systematic review and meta-analysis. The British Journal of Clinical Psychology, 62(1), 28–52. https://doi.org/10.1111/bjc.12392

Leach C.W. (2017). Understanding shame and guilt. In: Woodyatt L, Worthington L Jr, Wenzel M, Griffin B.J., editors. Handbook of the Psychology of Self-Forgiveness. Cham: Springer International Publishing, pp. 17–28. https://doi.org/10.1007/978-3-319-60573-9_2

Lee, D.A., Scragg, P., & Turner, S. (2001). The role of shame and guilt in traumatic events: A clinical model of shame-based and guilt-based PTSD. British Journal of Medical Psychology, 74(4), 451–466. https://doi.org/10.1348/000711201161109.

Leskela, J., Dieperink, M., & Thuras, P. (2002). Shame and posttraumatic stress disorder. Journal of Traumatic Stress, 15, 223–226. https://doi.org/10.1023/A:1015255311837.

Levinson, C.A., Byrne, M., & Rodebaugh, T.L. (2016). Shame and guilt as shared vulnerability factors: Shame, but not guilt, prospectively predicts both social anxiety and bulimic symptoms. Eating Behaviors, 22, 188–193. https://doi.org/10.1016/j.eatbeh.

Lewis, H.B. (1971). Shame and guilt in neurosis. New York, NY: International Universities Press. ISBN: 978–0823630210.

López-Castro, T., Saraiya, T., Zumberg-Smith, K., & Dambreville, N. (2019). Association between shame and posttraumatic stress disorder: A meta-analysis. Journal of Traumatic Stress, 32, 484–495. https://doi.org/10.1002/jts.22411.

Mancini, F., Gangemi, A., Perdighe, C., & Marini, C. (2008). Not just the right experience: Is it influenced by feelings of guilt? Journal of Behaviour Therapy and Experimental Psychiatry, 39, 162–176. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2007.02.002

Mann, M., Hosman, C.M., Schaalma, H.P., & de Vries, N.K. (2004). Self-Esteem in a Broad-Spectrum Approach for Mental Health Promotion. Health Education Research, 19, 357–372. http://dx.doi.org/10.1093/her/cyg041.

McWhIrter, B.T., Besett-Alesch, T.M., HorIbata, J., & Gat, I. (2002). Loneliness In High-Risk Adolescents: The Role of Coping, Self-Esteem, and Empathy. Journal of Youth Studies, 5, 69–84.http://dx.doI.org/10.1080/13676260120111779.

Miller, S. (1996). Shame in context. New York, NY: W. W. Norton & Company. ISBN: 978–0393313997.

Moscovitch, D.A. (2009). What is the core fear in social phobia? A new model to facilitate individualized case conceptualization and treatment. Cognitive and Behavioral Practice, 16(2), 123–134 https://doi.org/10.1016/j.cbpra.2008.04.002.

Murray, S.L., Holmes, J.G., & Griffin, D.W. (2006). The benefits of positive illusions. Journal of Personality and Social Psychology, 91(2), 305–321. https://doi.org/10.1037/0022-3514.91.2.305

O'Connor, L.E., Berry, J.W., Weiss, J., & Gilbert, P. (2002). Guilt, fear, submission, and empathy in depression. Journal of Affective Disorders, 71(1-3), 19–27.https://doi.org/10.1016/S0165-0327(01)00408-6.

Orth, U., & Robins, R.W. (2014). The development of self-esteem. Current Directions in Psychological Science, 23(5), 381–387. https://doi.org/10.1177/0963721414547414.

Orth, U., Robins, R.W., & Roberts, B.W. (2008). Low self-esteem prospectively predicts depression in adolescence and young adulthood. Journal of Personality and Social Psychology, 95(3), 695–708. https://doi.org/10.1037/0022-3514.95.3.695.

Rosenberg, M. (1965). Society and adolescent self-image. Princeton, NJ: Princeton University Press.

ISBN: 978-0691034764

Şahin, N. H., & Şahin, N. (1992). Suçluluk-Utanç Ölçeği. I. Savaşır ve N. H. Şahin, (Ed.), Bilişsel-davranışçı terapilerde değerlendirme: Sık kullanılan ölçekler içinde (Guilt-Shame Scale. In I. Savaşır N. & H. Şahin, (Eds.) Cognitive-Behavioral Therapy Scales Commonly Used in the Assessment) (104-109). Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları. ISBN: 978-9756981006.

Savaşır, I., & Şahin, H. (1997). Bilişsel-Davranışçı Terapilerde Değerlendirmede Sık Kullanılan Ölçekler. (Cognitive-Behavioral Therapy Scales Commonly Used in the Assessment). Türk Psikologlar Derneği Yayınları, No:9, Ankara.

Sjöberg R.L., Nilsson K.W., & Leppert J. (2005). Obesity, shame, and depression in school-aged children: a population-based study. Pediatrics 116(3): e389–e392. https://doi.org/10.1542/peds.2005-0170.

Sousa M, Carvalho C, Da Motta C, et al. (2015). Characterization and predictors of paranoid ideation in youths. Int J Psychol Beh Sci. 09:1650–1657.

Sowislo, J.F., & Orth, U. (2013). Does Low Self-Esteem Predict Depression and Anxiety? A Meta-Analysis of Longitudinal Studies. Psychological Bulletin, 139, 213–240. http://dx.doi.org/10.1037/a0028931.

Tangney, J.P., & Dearing, RL. (2002). Shame and guilt. Guilford Press. ISBN: 978–1572309874.

Tangney, J.P., Stuewig, J., & Mashek, D.J. (2007). Moral Emotions and Moral Behavior. Annual Review of Psychology, 58, 345–372. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.56.091103.070145.

Tangney, J.P., Wagner, P., & Gramzow, R. (1992). Proneness to shame, proneness to guilt, and psychopathology. Journal of Personality and Social Psychology. 62(4), 669–675.

https://doi.org/10.1037/0022-3514.62.4.669.

Taylor, S.E., & Brown, J.D. (1988). Illusion and well-being: A social psychological perspective on mental health. Psychological Bulletin, 103(2), 193–210. https://doi.org/10.1037/0033-2909.103.2.193.

Tilghman-Osborne, C., Cole, D.A., Felton, J.W., & Ciesla, J.A. (2008). Relation of guilt, shame, behavioral and characterological self-blame to depressive symptoms in adolescents over time. J. Soc. Clin. Psychol. 27, 809–842. doi:10.1521/jscp.2008.27.8.809.

van Eickels R.L, Siegel M, Juhasz A.J, Zemp M. (2025). The parent–child relationship and child shame and guilt: A meta-analytic systematic review. Child Dev. 96:907–29. https://doi.org/10.1111/cdev.14212.