Kanada’da Eyalet Özerkliği ve Federal Otoritenin Aşınması: Sessiz Dönüşümün Siyasal Anatomisi

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.35365/eass.26.1.04

Anahtar Kelimeler:

Kanada Federalizmi, Eyalet Özerkliği, Hükümetlerarası İlişkiler, Alberta Egemenlik Yasası

Özet

Bu araştırma, Kanada federalizminin son yıllarda geçirdiği kurumsal ve işlevsel dönüşümü incelemekte; özellikle eyalet özerkliğinin artmasıyla federal otoritenin giderek zayıfladığı “sessiz bir parçalanma” sürecini sistematik biçimde analiz etmektedir. Çalışmanın amacı, Alberta, Quebec ve Britanya Kolombiyası gibi kilit eyaletlerde gözlemlenen özerklik eğilimlerinin Kanada federasyonunun uyum ve işbirliğine dayalı yönetişim kapasitesi üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirmektir. Niteliksel içerik analizi yöntemi benimsenerek 2019–2024 dönemine ait resmi politika belgeleri, eyalet ve federal düzeyde yasama materyalleri, hükümet bildirgeleri, siyasi söylemler ve hakemli akademik literatür sistematik biçimde incelenmiştir. Bulgular; enerji düzenlemesi, göç, çevre politikası ve uluslararası ilişkiler gibi geleneksel olarak federal yetki alanına giren konularda eyaletlerin artan düzeyde bağımsız hareket ettiğini ortaya koymaktadır. Alberta’nın Egemenlik Yasası, Quebec’in işlevsel özerkliği ve Britanya Kolombiyası’nın para-diplomatik açılımları, federal koordinasyon mekanizmalarının somut biçimde zayıfladığını göstermektedir. Saskatchewan ve Newfoundland örnekleri ise bu eğilimin bölgesel bir istisna olmadığını, ulusal ölçekte yapısal bir dönüşümü yansıttığını kanıtlamaktadır. Tartışma bölümünde, söz konusu parçalanmanın Kanada’nın ulusal birlik, demokratik hesap verebilirlik ve uluslararası temsil gücü üzerindeki uzun vadeli yapısal sonuçları irdelenmiştir. Araştırma ayrıca hükümetlerarası işbirliği mekanizmalarının yeniden güçlendirilmesinin kurumsal tutarlılığın sağlanması açısından zorunlu olduğunu vurgulamaktadır. Sonuç olarak, Kanada federasyonu açık bir anayasal kriz yaşamamakla birlikte, federal otoritenin fiilî olarak aşındığı ve federasyonun uzun vadeli sürdürülebilirliğini tehdit eden sessiz ama derin bir yeniden yapılanma sürecine girdiği ileri sürülmektedir.

Referanslar

Ajzenstat, J. (2014). Discovering Confederation: A Canadian’s story. McGill-Queen’s University Press. ISBN: 978-0-7735-4323-2

Bakvis, H., & Skogstad, G. (2012). Canadian federalism: Performance, effectiveness, and legitimacy. Oxford University Press. ISBN: 978-0-19-544472-3

Banting, K. G. (1987). The welfare state and Canadian federalism. McGill-Queen’s University Press. ISBN: 978-0-7735-0631-2

Banting, K. G., & Simeon, R. (1985). And no one cheered: Federalism, democracy and the Constitution Act. Methuen. ISBN-13: 978-0416373503

Béland, D., & Lecours, A. (2008). Nationalism and social policy: The politics of territorial solidarity. Oxford University Press. ISBN-13: 978-0199542257

Béland, D., Lecours, A., & Paquet, M. (2019). Fiscal federalism and policy divergence in Canada. Publius: The Journal of Federalism, 49(4), 620–642. https://doi.org/10.1093/publius/pjz009

Béland, D., Lecours, A., Paquet, M., & Taylor, Z. (2021). COVID-19, health policy, and federalism in Canada. Canadian Journal of Political Science, 54(2), 249–259. https://doi.org/10.1017/S0008423921000305

Black, E., & Cairns, A. C. (1966). A different perspective on Canadian federalism. Canadian Public Administration, 9(1), 27–45. https://doi.org/10.1111/j.1754-7121.1966.tb01310.x

Cairns, A. C. (1977). The governments and societies of Canadian federalism. Canadian Journal of Political Science, 10(4), 695–725. https://doi.org/10.1017/S0008423900051088

Cairns, A. C. (1991). Constitutional change and the three equalities. Canadian Public Policy, 17(4), 427–440. https://doi.org/10.2307/3551438

Cameron, D. R. (2002). Intergovernmental relations in Canada: The emergence of collaborative federalism. Canadian Journal of Political Science, 35(1), 105–129.

https://doi.org/10.1017/S0008423902778128

Choudhry, S. (2008). Constitutional design for divided societies: Integration or accommodation? Oxford University Press. ISBN: 978-0-19-923859-4

Erk, J. (2008). Canada: The paradox of federalism. Publius: The Journal of Federalism, 38(2), 238–258.

https://doi.org/10.1093/publius/pjm038

Fenna, A. (2012). Federalism and the political management of diversity. Publius: The Journal of Federalism, 42(2), 268–291. https://doi.org/10.1093/publius/pjr047

Gagnon, A.-G. (2010). Contemporary Canadian federalism: Foundations, traditions, institutions. University of Toronto Press. ISBN: 978-0-8020-9436-5

Gagnon, A.-G., & Iacovino, R. (2007). Federalism, citizenship and Quebec: Debating multinationalism. University of Toronto Press. ISBN: 978-0-8020-9416-7

Gibbins, R. (1994). Regionalism: Territorial politics in Canada and the United States. Butterworths. ISBN: 978-0-409-86534-1

Gibbins, R. (2001). Prairie politics and the future of Canadian federalism. Canadian Public Policy, 27(2), 233–248. https://doi.org/10.2307/3552390

Greer, S. L. (2009). The politics of European Union health policies. McGraw-Hill Education. ISBN: 978-0-335-22185-7

Harrison, K. (2021). Provincial climate leadership: The case of British Columbia. Climate Policy, 21(5), 623–636. https://doi.org/10.1080/14693062.2021.1879385

Hartery, J., & Sigalet, G. (2024). Frontiers of nullification and anticommandeering: Federalism and extrajudicial constitutional interpretation. Publius: The Journal of Federalism, 54(4), 628–655. https://doi.org/10.1093/publius/pjad023

Hueglin, T. O., & Fenna, A. (2015). Comparative federalism: A systematic inquiry (2nd ed.). University of Toronto Press. ISBN: 978-1-4426-0523-7

Inwood, G. J., Johns, C. M., & O’Reilly, P. L. (2011). Intergovernmental policy capacity in Canada: Inside the worlds of finance, environment, trade, and health. McGill-Queen’s University Press. ISBN: 978-0-7735-3840-5

Laforest, G. (1995). Trudeau and the end of a Canadian dream. McGill-Queen’s University Press. ISBN: 978-0-7735-1259-7

Lecours, A. (2011). New institutionalism: Theory and analysis. University of Toronto Press. ISBN: 978-0-8020-9477-8

Lecours, A., & Béland, D. (2020). Federalism and nationalism in Canada. Nations and Nationalism, 26(2), 331–347. https://doi.org/10.1111/nana.12564

Lecours, A., & Nootens, G. (2009). Dominant nationalism, dominant ethnicity: Identity, federalism and democracy. Nations and Nationalism, 15(1), 92–110. https://doi.org/10.1111/j.1469-8129.2009.00363.x

Lucas, J. (2022). Regional populism and resource politics in Western Canada. Canadian Political Science Review, 16(2), 88–106. https://doi.org/10.24124/2022/59374

McRoberts, K. (1997). Misconceiving Canada: The struggle for national unity. Oxford University Press. ISBN: 978-0-19-541233-8

Montpetit, É. (2007). Policy learning and field structuring in Canada. Journal of Comparative Policy Analysis, 9(1), 57–75. https://doi.org/10.1080/13876980601145743

Papillon, M. (2012). Adapting federalism: Indigenous multilevel governance in Canada and the United States. Publius: The Journal of Federalism, 42(2), 289–312. https://doi.org/10.1093/publius/pjr046

Paquet, M., & Schertzer, R. (2020). COVID-19 as a complex intergovernmental problem. Canadian Journal of Political Science, 53(2), 343–347. https://doi.org/10.1017/S0008423920000281

Paquin, S. (2020). Quebec and immigration: Toward a post-national model? Canadian Review of Sociology, 57(3), 404–425. https://doi.org/10.1111/cars.12295

Paterson, R. (2021). Subnational diplomacy in a federal state: The Canadian case. International Journal, 76(1), 123–138. https://doi.org/10.1177/0020702021992253

Pelletier, R. (2022). Administrative sovereignty and Quebec’s evolving place in Canada. Revue d’études canadiennes, 55(1), 77–95. https://doi.org/10.3138/jcs.55.1.77

Rocher, F., & Smith, M. (2003). New trends in Canadian federalism (2nd ed.). Broadview Press. ISBN-13: 978-1551114266

Simeon, R. (1972). Federal-provincial diplomacy: The making of recent policy in Canada. University of Toronto Press. ISBN-13: 978-0802019190

Simeon, R., & Papillon, M. (2006). Canadian federalism and political community. Publius: The Journal of Federalism, 36(2), 317–338. https://doi.org/10.1093/publius/pji038

Simons, P. (2023). Alberta independence sentiment and regional alienation. CBC News.

https://www.cbc.ca/news/canada/edmonton/alberta-independence-poll-2023 (Accessed: 15 March 2024).

Smiley, D. V. (1987). The federal condition in Canada. McGraw-Hill Ryerson. ISBN: 978-0-07-548906-4

Stevenson, G. (2004). Unfulfilled union: Canadian federalism and national unity (4th ed.). McGill-Queen’s University Press. ISBN: 978-0-7735-2768-1

Telford, H. (2003). The federal spending power in Canada: Nation-building or nation-destroying? Publius: The Journal of Federalism, 33(1), 23–44. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.pubjof.a004971

Watts, R. L. (2008). Comparing federal systems (3rd ed.). McGill–Queen’s University Press. ISBN: 978-1-55339-188-3

Whitaker, R. (2024). Federal authority and provincial assertion in contemporary Canada. Canadian Journal of Political Science, 57(1), 1–24. https://doi.org/10.1017/S0008423923000732

Young, R. A., Faucher, P., & Blais, A. (1984). The concept of province-building: A critique. Canadian Journal of Political Science, 17(4), 783–818. https://doi.org/10.1017/S0008423900052586

İndir

Çevrimiçi Yayın Tarihi

2026-04-28

Nasıl Atıf Yapılır

Çora, A. N. (2026). Kanada’da Eyalet Özerkliği ve Federal Otoritenin Aşınması: Sessiz Dönüşümün Siyasal Anatomisi . Avrupa Sosyal Bilimler Arşivleri Dergisi, 3(1), e262004. https://doi.org/10.35365/eass.26.1.04

Benzer Makaleler

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.